Archive | maart, 2013

Inleiding nationalisme

12 mrt

Discussie: de eeuwige terugkeer van het Vlaams-nationalisme

Nationalisme

Nationalisme is een containerbegrip dat in het dagelijkse taalgebruik naar uiteenlopende zaken verwijst. Verschillende auteurs hebben geïllustreerd hoe nationalisme een ideologie was die bijdroeg aan de vorming van een nationaal bewustzijn dat nodig was voor de vorming van natiestaten in de achttiende en de negentiende eeuw.  Industrialisering, bureaucratisering en staatsvorming vereisten immers homogenisering en disciplinering via de ontwikkeling van een nationale cultuur door de nationale media, literatuur, onderwijs. Of zoals de historicus Hobsbawm (1990) het stelt: nationalisme komt voor de natie. Naties maken geen staten en nationalisten, maar nationalisten maken staten.

In deze discussie zal het vooral gaan over het hedendaagse politiek nationalisme in Vlaanderen. […]

Discussie 12 maart: De eeuwige terugkeer van het Vlaams-nationalisme

3 mrt

Was het politieke leven tot enkele jaren geleden gefixeerd op het Vlaams Belang, dan zijn nu alle debatten en redevoeringen een impliciete of expliciete reactie op de NVA. Boeken en opiniestukken worden volgeschreven over de partij en haar leider en alles wat ze doet is steevast wereldnieuws in Vlaanderen. Ze wint verkiezing na verkiezing en lijkt op een absolute meerderheid af te stevenen in het Vlaamse landsdeel. Er gaat geen week voorbij of er ontstaat weer een nieuw mediarelletje waarbij de NVA één of andere Belgische mistoestand aanklaagt en bevolkingsgroep schoffeert en daarbij progressief Vlaanderen in het harnas jaagt. Links Vlaanderen hoort het al een tijd donderen in Keulen en hoort zelfs ‘echo’s van de jaren dertig’. Hoewel het Vlaams-nationalisme een eigen historische geschiedenis en context kent, zien we ook in de rest van de Europese Unie nationalistische oprispingen. Door middel van discussie zullen we een antwoord trachten te formuleren op volgende vragen:

1)      Hoe kunnen we de sympathie en antipathie voor het Vlaams-nationalisme vandaag verklaren? Werkt nationalisme vandaag eerder verdelend of verzamelend? Is er een werkelijke opstoot van nationalisme?

2)      Wat is het project van het hedendaagse Vlaams-nationalisme?

3)      Hoe moeten we ons tegenover dit Vlaams-nationalisme verhouden? Hoe moeten we iets als identiteit in vullen vanuit een (groen)linkse/progressieve visie? Staan links en nationalisme lijnrecht tegenover elkaar? Moeten we naar een versterking van België of de EU? Is internationalisme in de vorm van een streven naar een wereld zonder naties mogelijk/wenselijk?

Waar? Café Multatuli, Lange Vlierstraat 9, Antwerpen

Wanneer? Dinsdag 15 maart 2013 om 19u30

Literatuur, links en andere referenties ter voorbereiding en verdieping kan je sturen naar discussiegroep.spartacus@gmail.com of hieronder als commentaar posten.

Verslag discussie cultuur

2 mrt

De discussie van deze avond ging onder meer over de vragen: wat is cultuur? Bestaat er zoiets als geïnternaliseerde en veruitwendigde cultuur? Het belang van verandering in cultuur ten opzicht van verstarring en statische cultuur. Wat is het verband tussen cultuur en techniek? Hoe kan cultuur (en meer bepaald kunst) de wereld beïnvloeden? Zorgt stijging van materiële welstand voor een stijging van complexiteit in cultuur? Waarom worden bepaalde dingen “volkse” cultuur genoemd? Wat word bedoeld met “Vlaamse cultuur”? Is het mogelijk om (een) cultuur te overstijgen om de wereld te veranderen (cf. allegorie Plato)? We kwamen niet tot een sluitende definitie van cultuur. Onder meer het concept ‘beschavingsformuleringen’ van Peter Sloterdijk en de schijnbare tegenstelling met het concept ‘natuur’ kwamen ter sprake. Alsook het onderscheid dat in de sociale ecologie wordt gemaakt tussen eerste-tweede-derde natuur. Het inzicht van Walter Benjamin aangaande reproduceerbaarheid van kunstwerken werd genoemd. We kwamen tot de vaststelling dat het begrip cultuur in ons taalgebruik ook politiek gebruikt wordt (bv. “cultuur van de hebzucht, culturo’s”). We bespraken het belang van overdracht door middel van opvoeding. Cultuur is essentieel in het mens-worden (cf. “wolfskinderen” in dit verband). Een belangrijk deel van de discussie ging over het bestaan van ideologie in cultuur. Politieke stellingen worden ideologische handelingen (bv. indeling wij-zij). De concepten ‘tegencultuur’ en ‘multiculturalisme’ werden besproken. De opmerking werd gemaakt dat het belang van technologie in deze discussie onderbelicht bleef.