Aankondiging en Inleiding discussie “Politieke macht/Overheid/Verzet”

1 apr

Wat?
Discussie over ‘Politieke macht/Overheid/Verzet’

Wie?
Iedereen die interesse heeft in het thema
(zie ook de beginselen van discussiegroep Spartacus)

Waar?
Café Multatuli, Lange Vlierstraat 9, Antwerpen

Wanneer?
Dinsdag 8 april om 19.30u tot 22.15u

De tekst toegestuurd door de inleider hieronder

Inleiding Discussiegroep Spartacus op Dinsdag 8 april2014

“Macht-Overheid-Verzet”.

Vandaag gaat het over de vraag hoe macht (in het bijzonder politieke), gestalte krijgt in de overheid(staat) en haar doel, gedragskontrole over haar bevolking, bestreden kan worden door vormen van verzet.

1/ Macht

Hierbij spreekt men van sociale,economische en politieke macht die uitgeoefend wordt over de bevolking. Om deze onder kontrole te krijgen/houden, worden allerlei technieken gebruikt om te beïnvloeden o.a. via de media. (zie vroegere discussie bij Spartacus).
Ook wetenschappelijke studies van oa Pavlov, Brainwashing en de recentste Neuroptica, worden hierbij ingezet door de heersende klasse.
Het uiteindelijk doel is “gezag”, wat erkenning inhoudt van werkelijke macht.

Historisch hadden de stammen elk een leider (met raad van wijzen) om hen te beschermen tegen conflicten en natuurrampen.
Later ontstonden staten waar enkele families machtig werden, de aristocratie zorgde nadien dat de macht “overgeërfd” werd met later koningen en de monarchie.

Met Montesquieu zijn werk “Trias Politica”, ontstond de wetgevende, rechterlijke en uitvoerende macht.
De uiteindelijke beïnvloeding en controle van het gedrag van de bevolking geschiedt door

-beslissingen door de machtshebbers van de staat
-de lokale of globale omstandigheden (bv crisis, verval)
-sociale status en prestige van personen (hierarchie;netwerk;participatie;onzichtbaar(achter de
schermen of via preventieve aanpassingen; boycot om beslissingen te verhinderen).

De 1° stap naar revolutie omvat het grijpen van deze politieke macht en uiteindelijk de vernietiging van het staatsapparaat.

2/ Overheid

De staatsmacht omvat o.a volgende aspekten: politiek,financieel,cultureel,sociaal,legitiem.
Tevens probeert zij de produktiewijzen te beheren o.a. door het inzetten van “experten” die neutraal en apolitiek overkomen, teneinde een politiek debat onmogelijk te maken.
De filosofen Plato en Aristoteles waren voorstander van zo’n overheidsstructuur waarbij zij het monopolie heeft over het legitiem geweld en een of andere vorm van grondwet die de politieke basis vormt met de plichten en rechten van de bevolking.(Groot Britanië heeft een verzameling teksten, de Magnus Carta i.p.v een grondwet).
Filosoof Rousseau legde dan weer de nadruk op de wil van het volk als uitgangspunt.
Voorheen hebben we het bij Spartacus al gehad over “de staat”.

Recentelijk spreekt men meer en meer over decentralisatie van de overheid, regionalisatie e.d waarbij de lokale bevolking “geresponsabiliseerd “wordt : dit is een handige “verdeel en heers” methode van de heersende (nationale)klasse, om de bevolkig onderling tegen elkaar op te zetten, (een ideale methode in de huidige crisistijd om nog meer bezuinigingen te laten slikken..)

Bij de uiteindelijke revolutie dient het staastapparaat vernietigd te worden waarbij een
-overgangsperiode nodig is :
—de klassestrijd blijft verder bestaan tussen andere, niet uitbuitende klassen
—tegengestelde economische belangen van nog niet gesocialiseerde klassen
-tijdelijk zal de staat dus als overheid blijven bestaan om deze conflicten te beheren
-het zal heel wat jaren vergen, vooraleer deze fase kan afgerond worden met de opheffing van de staat door een bewuste en samenhangende arbeidersklasse d.m.v arbeidersraden die permanent afzetbaar zijn en het monopolie van de wapens verkrijgen.
-deze kontrole door “arbeidersraden” mag niet afgestaan worden aan een instelling of
minderheid(b.v. partij)
-dit is een zware opgave met nog vele vragen die samen zullen moeten opgelost worden.

3/Verzet.

Doel en resultaat van de strijd moet een grotere vereniging zijn van alle proletariërs( ter wereld)niet het onmiddellijk resultaat.
Voorwaarde voor revolutionair verzet van de arbeidersklasse zijn :
-aanwezigheid van bewustzijn
-klasse-ID
-historische omstandigheden moeten rijp zijn
-machtsverhouding moet bestaan t.o.v uitbuitende klasse.
Hierover schreef Lenin (toen) “Taak van het proletariaat in de huidige revolutie”.
De Russische revolutie heeft ons lessen geleerd met het bestaan van de “voorlopige regering” :
-de imperialistische oorlog werd niet gestopt, maar nog opgevoerd
-in stand houden van de illusies over democratie
-verhinderen van een duidelijk perspectief naar de toekomst.
-toen er nog een revolutionaire minderheid in de sovjets was , probeerde de heersende klasse nog snel een staatsgreep uit te voeren, wat gelukkig mislukte
-als er nadien een revolutionaire meerderheid(waaronder bosjewieken) in de sovjets ontstond,beslisten de sovjets zelf tot overname van de macht, na gewacht te hebben op de voorwaarden hiervoor en dit via een collectieve resolutie in het geheel van de klasse.
Deze voorwaardelijke symbiose omhelste onder meer:
-geduldig debat met voorafgaande verheldering van de situatie en voorwaarden tot revolutie
-wachten tot er eenheid tot stand was gekomen tussen het proletariaat, de stad en het platteland
-vertrouwen aanwezig was in haar vermogen tot eenheid en zelforganisatie.
Dit vertrouwen omhelst o.a bewustzijn van de krachtsverhouding t.o.v de economische en politieke
kracht van de burgerij.

Lenin stelde hierover dat 3 elementen nodig zijn voor een opstand:
-klasse-ID
-revolutionair “elan”
-keerpunt van de geschiedenis.

Dit gaat lijnrecht in tegen het idee dat een partij of complot zomaar een opstand kan doen ontstaan die kans tot slagen heeft.(Rosa Luxemburg heeft hierover e.a geschreven)
Hetzelfde geldt voor een staking: dat een minderheid of partij een “Algemene staking” uitroept staat lijnrecht tegenover een “Massa staking” uitgeroepen door comite’s vanuit de basis, die economische en politieke elementen omvat, spontaan ontstaat , onregelmatig voorkomt maar wel voorbereidt op een politieke confrontatie met de staat. Er zijn nog talrijke vragen die het proletariaat dient in te vullen..

Een van de gevaren hierbij is frontvorming en hervormigen, waarbij een echte politieke strijd verhinderd wordt. Om hiertegen politiek in te gaan, is een massa organisatie van het proletariaat nodig, geen beroeps-of industrietak die beperkt blijft tot economische eisen.
Bij massastrijd is zowel vorm als inhoud van de strijd en de organisatie belangrijk en omhelst uiteindelijk de benodigde
-onteigening van de uitbuiters
-socialisering van de andere klassen
Een zogezegde “vreedzame weg naar het socialisme” is een illusie…

5 Responses to “Aankondiging en Inleiding discussie “Politieke macht/Overheid/Verzet””

  1. VdM april 3, 2014 at 11:54 am #

    Het probleem dat ik met deze tekst heb is dat het geen duidelijke lijn of stelling naar voren schijnt te brengen. Kan de auteur eventueel verduidelijken wat hij wil beweren over politieke macht, overheid en verzet? Het is een breed thema, dus een beetje hulp bij de richting is altijd welkom.

  2. Bird april 6, 2014 at 11:54 am #

    De inleidende tekst is inderdaad nogal verwarrend. Er worden allerlei pistes aangegeven maar er zit weinig logica, structuur, argumentatie achter.
    De indruk die we krijgen is dat verzet noodzakelijk is want de ‘macht’ en ‘overheid’ die ze uitoefend heeft een soort aangeboren neiging om die tegen de ‘bevolking’ te gebruiken. De sprong wordt gemaakt naar de noodzaak van een revolutionaire omvorming. In dit verzet wordt een rol toegeschreven aan de arbeidersklasse, onder de vorm van massastakingen en met een bepaalde organisatievorm (de arbeidersraden). Ook wordt en passant de rol van een politieke partij even aangesneden. Wat vooral ontbreekt voor een vruchtbaar debat is de uitleg : Waarom is dit noodzakelijk? Waarom staan zij centraal? Waarom is dit de gepaste verzetsvorm? Waarom die organisatievormen? enz. Verder wordt er plots gesproken over een overgangsperiode die noodzakelijk is, en nog veel meer op zich genomen, interessante ideeën; die hier en daar werden samen gesprokkeld.
    Inderdaad zoals VdM zegt: een breed thema. Onmogelijk om dit in één discussieavond te behandelen. We moeten ons dus beperken en veeleer proberen een deeltje van de vraagstelling kwalitatief uit te spitten en niet kwantitatief alles ineens willen behandelen. Dus bvb meer ingaan op “de vraag hoe macht, gestalte krijgt in de overheid(staat)” en ook waarom ze dit (moet) doen. Economische, politieke, sociale, morele, ideologische dominantie. De vraag rond welk verzet en aanverwante zal in verhouding staan met de aard van de macht waartegen we opbotsen.
    graag andere commentaar, wordt vervolgd…

  3. Yann april 6, 2014 at 8:50 pm #

    Als we een discussie willen hebben die ‘to the point’ is, is het inderdaad noodzakelijk dat er een paar centrale vragen naar voor worden geschoven. Misschien kan het helpen om te denken aan de vragen en ideeën die tot de keuze van dit thema leidden. Indien dat nog niet scherp was afgelijnd, zal dat de avond zelf moeten gebeuren. Het is natuurlijk bevorderlijk voor de discussie dat al op voorhand nagedacht wordt over die vragen.

  4. michel april 7, 2014 at 5:56 pm #

    Het is inderdaad bewust een helicopter-vieuw omwille van
    1/het is een inleiding van een discussie, waarvan de logica niet op voorhand moet vastliggen, maar die tijdens de discussie door de deelnemers gestalte zal krijgen in funktie van de gestelde vragen.
    2/er is wel een perspectief geschetst waar die 3 titels onderdeel van uitmaken om de samenhang te benadrukken
    3/Gezien we laatst met een beperkt aantal waren (5)kan op de discussie zelf, na kort overlopen van de inleiding, dmv vraagronde bepaald worden over welk gedeelte we dieper ingaan. Ik hoop dat het een vruchtbare discussie mag worden voor alle deelnemers.
    Mvg Michel

    • arjan de goede mei 11, 2014 at 10:26 am #

      Ik loop een beetje achter, maar toch wil ik graag nog deze bijdrage toevoegen aan de discussie over macht

      Macht is abstractie. Dat maakt ook dat het een beetje als een mysterie wordt gezien. Maar macht bestaat in de geschiedenis werkelijk in een concrete vorm. Alleen neemt het in iedere maatschappijvorm een andere concrete vorm aan. Ik weet nog wel dat er enkele tientallen jaren terug vaak gezegd werd: “kennis is macht”. Ik wist daar nooit goed een antwoord op te vinden. Maar kennis op zich is geen macht. Wel kan, binnen het kapitalisme klassebewustzijn bijdragen tot de versterking van een tegenmacht tegen het kapitalisme.

      Terwijl macht in de maatschappijvormen die vooraf gingen aan het kapitalisme, waarin de natuurlijke verhoudingen nog overheersend waren, nog een ‘persoonlijk karakter’ had, heeft het nu een ‘abstract karakter’, waarbij subject-object zich als omgekeerd verschijnen . In de kapitalistische produktiewijze wordt de mens niet alleen beheerst door het proces van productie van waren, maar er in zekere zin ook door behekst. De dingen, die de arbeider produceert, gaan een eigen leven leiden en beheersen hun schepper (de arbeider) in plaats van andersom. De amnbachtsman bediende zich van een werktuig, maar in de moderne fabriek is de arbeider is hier niet meer dan ‘een levend aanhangsel van de machine’. ‘Zelfs de verlichting van de arbeid wordt een middel tot kwelling, doordat de machine niet de arbeider van de arbeid bevrijdt, maar zijn arbeid van de inhoud.’

      Binnen de huidige verhoudingen van het kapitalisme is macht in wezen “de overheersing van de dode arbeid (kapitaal) over de levende arbeid (de werkers)”. Deze macht van de dode ten opzichte van de levende arbeid is niet ontstaan op basis van een gemeenschappelijke consensus, op een harmonieuze wijze. Het is geen vreedzaam en harmonisch proces geweest. Het is (net zoals Rosa Luxemburg dat in het geval van India ook beschrijft in “The Accumulation of Capital”) is echter niet zonder dwang, zonder geweld tot stand gekomen. Dit zogeheten proces van primitieve accumulatie is gepaard gegaan met veel dwang en geweld door de staat.

      De vernietiging van de achterhaalde feodale productieverhoudingen schiep voor het kapitalisme een laag van onteigende de boeren en handwerkslieden die, om in hun onderhoud te voorzien en om niet tot de bedelstaf veroordeeld werden, gedwongen waren naar de stad te emigreren om daar hun arbeidskracht te verkopen. Zo werd het grootste deel van de bestaande ‘zelfstandigen’ de middelen ontnomen om zelf in hun levensonderhoud te voorzien en gedwongen om hun arbeidskracht op de arbeidsmarkt te verkopen. De opkomst van het kapitalisme veroorzaakte vooral een massale uittocht van het platteland (net zoals in landen als China de afgelopen twintig jaar heeft plaatsgevonden) .

      De gedwongen onderwerping aan de nieuwe verhoudingen van de loonslavernij, ging vergezeld van de meest brute maatregelen van de staat. Zo beschreef Marx in het laatste hoofdstuk van het Kapitaal de terreur die de opkomende kapitalistische staat tegen alle vluchtelingen ontketende: nadat het grootste deel van de plattelandsbevolking tot ronddolende zwervers waren gemaakt, werden ze, als ze zich niet wilden schikken naar de regels van de kapitalistische dictatuur, zonder pardon gebrandmerkt, verminkt, in werkkampen opgesloten of opgehangen,

      “De plotseling uit hun vertrouwde omgeving verjaagde personen konden zich niet even snel schikken naar de discipline van de nieuwe situatie. In grote getale werden zij bedelaars, rovers en vagebonden, (…) in de meeste gevallen echter door de dwang der omstandigheden. Vandaar dat tegen het einde van de vijftiende eeuw en gedurende de gehele zestiende eeuw in geheel West-Europa een wrede wetgeving tegen landloperij werd ingevoerd. De vaders van de huidige arbeidersklasse werden aanvankelijk getuchtigd omdat zij vagebonden en paupers waren geworden, iets waartoe men hen echter had gedwongen.” (Karl Marx, Het Kapitaal, De primitieve accumulatie en haar geheim)

Leave a Reply