De Occupy-beweging

22 mei

In its own sweet way, our movement is now moving beyond the Zuccotti model and developing a tactical imperative of its own: small groups of fired up second generation occupiers acting independently, swiftly and tenaciously pulling off myriad visceral local actions, disrupting capitalist business-as-usual across the globe.

– Adbusters Magazine, Tactical Briefing #35, 5 juni 2012

Vorige zomer werd de Occupy-beweging in het leven geroepen door Adbusters stichter en redacteur Kalle Lasn. Hij zette aan om massaal Wall Street te gaan bezetten, het kloppend hart van Amerika’s kapitalistische imperium, gelegen in New York City. Op 17 september 2011 werd een tentenkamp opgericht in het naburige Zuccoti Park, van waaruit talloze betogingen werden georganiseerd en een gemeenschap van de zogeheten 99% tot stand kwam.

Binnen een jaar tijd verspreidde het verzet van Occupy (Wall Street) zich tot ver buiten New York en de Amerikaanse landsgrenzen. Het recente Occupy Frankfurt (Blockupy) kan hiervan getuigen, net als ons eigen Occupy Antwerp, wiens toegewijde harde kern wekelijks samenkomt op de Antwerpse Grote Markt.

Na de eerste generatie Occupiers is het nu de taak aan een tweede lichting om de essentie van deze opstand tegen de superrijke 1% te vrijwaren en om nog meer frisse methodes van rebellie te creëren waarin het ongenoegen en de hoop van een verontwaardigd deel van de bevolking tijd en plaats kan gegeven worden.

Wat zijn eigenlijk de vormen van samenkomst en manieren van beeldvorming waarin de Occupy-beweging zich tot nog toe heeft gemanifesteerd? In deze discussie wordt voorgesteld om – meer dan naar inhoud – te kijken naar de vorm waarin deze jonge revolutionaire stroming voorlopig al tot uiting is gekomen.

Wanneer? dinsdag 12 juni 2012, van 19u30 tot 22u15

Waar? Café Multatuli, Lange Vlierstraat 9, 2000 Antwerpen

Literatuur, links en andere referenties ter voorbereiding en verdieping kan je sturen naar discussiegroep.spartacus@gmail.com of hieronder als commentaar posten.

17 Responses to “De Occupy-beweging”

  1. Yann mei 24, 2012 at 6:03 pm #

    Hier alvast het voorstel (eerder een politiek standpunt) om de Occupy- en Indignados-bewegingen te zien als delen van één beweging en het dus volgende discussie in één adem over de beide te spreken. De opstanden in Noord-Afrika en het Midden-Oosten hebben eenzelfde voedingsbodem en liggen volgens mij wel in dezelfde lijn van Occupy en Inidgnados, al was de vorm niet helemaal hetzelfde, wat dan weer samenhangt met de inhoud en diepgang van die opstanden.

    Ik verwijs graag naar het pamflet van de Internationale Kommunistische Stroming (IKS), dat overal waar de IKS aanwezig is, werd verspreid:
    http://nl.internationalism.org/system/files/n_201204_Van+verontwaardiging+tot+hoop.pdf

  2. Yann mei 30, 2012 at 8:24 pm #

    Het loont om even te overlopen wat we met de discussiegroep al hebben gedaan rond sociale strijd. Gewoon in de woordwolk op “sociale strijd” klikken en als we systematisch gecategoriseerd hebben, zou er dan een mooi overzichtje moeten verschijnen.

    Eigenlijk zijn de basisvragen voor de volgende discussie dezelfde als voor de discussies die we hadden over de “sociale strijd in Europa” en de “opstanden in Noord-Afrika en het Midden-Oosten”: tegen wat werd eigenlijk geprotesteerd? Waarvoor werd gestreden? Hoe gebeurde dat? Verdienen dit soort bewegingen steun? Zo ja, hoe dan?

  3. Rafa Grinfeld juni 4, 2012 at 1:01 pm #

    Ik zou er toch voor willen pleiten om Occupy together en indignados te benaderen als 2 verschillende bewegingen met een eigen ontstaansgeschiedenis waarbij overlappingen zich vooral in België voordoen. Veel links naar bronnen vindt men hier: https://www.facebook.com/#!/Occupy.2012.together

  4. Yann juni 11, 2012 at 1:13 pm #

    Ik vind het zelf een beetje vreemd om de fenomenen die onder de namen Occupy en Indignados vallen als twee aparte bewegingen te zien. Dit artikel is één onder de andere die duidelijk maakt dat het om een continuüm gaat: http://world.time.com/2011/10/05/from-europe-with-love-the-u-s-indignados-have-arrived/. Stonden in beide bewegingen niet de algemene vergaderingen centraal, waar vrij gediscussieerd kan worden over vele thema’s, vooral de economische crisis en de dictatuur van kapitaal/banken/dictators/regeringen… Ging het niet telkens om pogingen om onafhankelijk van de grote, officiële partijen en vakbonden te protesteren tegen een systeem, dat misschien niet door alle demonstranten hetzelfde werd gedefinieerd? Hebben de Indignados niet de pleinen bezet en waren de Occupyers niet verontwaardigd? Ik denk dat we ons in eerste instantie niet mogen fixeren op namen, noch op lokale specificiteiten, maar de grote trekken en patronen moeten proberen te zien. De internationale beweging in zijn geheel dus moeten vatten. Natuurlijk moeten we daarvoor de beweging op verschillende locaties bekijken en vergelijken. Voer voor de discussie van morgen…

  5. Yann juni 11, 2012 at 1:28 pm #

    De aankondiging zet alvast de internationale dimensie van Occupy vooraan, wat inderdaad essentieel is.

    Kritische noot: het lijkt me niet logisch vooral naar vorm te kijken, meer dan naar inhoud. Beide hangen sowieso nauw samen en het lijkt me onmogelijk meer voor het ene dan voor het andere te kiezen. Natuurlijk kan je de beide onderscheiden, kwestie van de samenhang tussen vorm en inhoud beter te vatten. Als ze maar niet los van elkaar worden gezien, want het is al wel eens gebeurd dat een beweging schijnbaar dezelfde inhoud had als ervoor, omdat de formele vorm ongeveer dezelfde was. Denk maar aan de Sovjets/arbeidersraden in Rusland, die langzaam maar zeker een totaal andere functie/inhoud kregen dan hun initiële, d.w.z. staatskapitalistische organen werden, terwijl ze als instrumenten tegen staat en kapitaal zijn geboren.

    Eigenlijk kan je ook gelijkaardig denken over de discussiegroep: zolang er een reële “goesting” is tot open en oprechte discussie, zal er verder gezocht worden naar een passende vorm om die goesting te kunnen uiten. Als die drijvende “spirit” wegvalt, kan je zo veel slutelen als je wil aan de vorm van de discussiegroep, de functie en de bijpassende sfeer zal dan nooit meer dezelfde zijn.

  6. Yann juni 11, 2012 at 1:31 pm #

    *ik bedoel: dreivende “spirit”

  7. Sven Goyvaerts juni 11, 2012 at 2:02 pm #

    Akkoord, vorm moet steeds worden teruggekoppeld naar de inhoud en kan niet los van elkaar gedacht worden. Reden waarom de nadruk op de vorm ligt is omdat het gebrek aan duidelijke standpunten of alternatieven vaak als groot argument tegen de beweging gebruikt wordt, om deze vervolgens als vaag en irrelevant af te wimpelen. Zulk een houding is van de ene kant uiteraard te streng, omdat de wijze van publieke samenkomst als vorm an sich niet wordt erkend als net die methode om samen tot inhoudelijke discussies te komen, maar is van de andere kant niet streng genoeg, omdat er zo voorbij wordt gegaan aan een kritische analyse van de keuze van locaties waar de beweging plaatsneemt en de beeldtaal die deze gebruikt. Ten andere zijn de redenen waarom mensen zich bij Occupy vervoegen vaak extreem uiteenlopend. Aangezien er van in de verste verte geen vastomlijnd partijplan te ontwaren valt in dit geval, lijkt het me allerminst aangewezen om het debat hier inhoudelijk te voeren, zodat we ons ook niet hoeven vast te rijden in een drijfzand van de meest uiteenlopende belangenbehartiging.

    Bottom line: goeie bedoelingen en geëngageerde passie mogen ons niet beletten de discussie te voeren over vooral de plaats en de (klank- en beeld)taal waarmee Occupy de rest van de mensheid tot op vandaag heeft trachten te bereiken.

  8. Yann juni 11, 2012 at 3:19 pm #

    Interessant. Het gebrek aan duidelijke standpunten maakt de beweging inderdaad nog niet irrelevant. De keuze van de locaties en de beeldtaal zeggen jazeker iets over de beweging. Er valt inderdaad geen duidelijk partijplan op te sporen (al een geluk!).

    Dat betekent echter niet dat er geen inhoudelijke discussie was in de beweging en dat we er morgen niet over zouden moeten spreken. Hoe komt het immers dat zovele mensen zich herkend hebben in deze bewegingen? Wat trok hen aan? Waarover discussieerden ze? Tegen wat werd zoal geprotesteerd? Waarvoor werd gestreden? En, zeker en vast, hoe gebeurde dat?

  9. Yann juni 11, 2012 at 3:23 pm #

    Voor de duidelijkheid: ik ben zeker een voorstander van deze bewegingen (in hun globaliteit genomen), maar ik wil ze niet idealiseren. Ze zijn een stap in een bewustvormingsproces dat zich verder moet doorzetten. Ik ben geen voorstander van het onkritisch vastklampen aan de strijdvormen van de Occupy/Indignados. Maar anders: dit is the way to go!

  10. Tom juni 11, 2012 at 3:24 pm #

    Deze discussiegroep lijkt me een interessant initiatief maar spijtig genoeg zal ik niet naar de discussie van morgen kunnen komen vanwege examens. Niettemin zal ik hier even kort mijn visie op occupy uiteenzetten.

    De mensen die met occupy bezig zijn hebben vaak een soort van indruk dat ze iets compleet nieuws aan het doen zijn, iets dat voorbij alle voorgaande vormen van strijd gaat die dan zogezegd gefaald hebben. Ik denk dat dit een zeer beperkte visie is die negeert dat je de voorbije 60 jaar vergelijkbare stromingen hebt gehad met vergelijkbare tendensen. Zo is het bijvoorbeeld interessant om de literatuur rond protestgolven (in het engels protest wave of protest cycle) te beschouwen, protestgolven is een verschijnsel dat vergelijkbaar is met revolutiegolven maar dan met bewegingen van vergrote collectieve strijd in plaats van revoluties (alhoewel deze twee wel kunnen samenvallen zoals je kan zien bij de relatie tussen de revoluties in Noord-Afrika en de protestbewegingen in de Westerse wereld).

    Het lijkt me dus nodig om occupy te analyseren in het kader van voorgaande en vergelijkbare bewegingen zoals de ander-globalisten, anti-nucleaire protesten, de anti-vietnam protesten (en de jaren ’60 in het algemeen)…etc. Ook belangrijk om op te merken is dat elk van deze bewegingen uiteindelijk uitgedoofd is door een combinatie van overheidsrepressie en coöptatie door gevestigde partijen/instituties, welk ook wel een beeld kan geven op wat de occupy beweging te wachten staat in de toekomst.

    Ik wens jullie een goede discussie en dat ik de volgende keer erbij kan zijn.

  11. Yann juni 11, 2012 at 3:30 pm #

    Morgen meer…

  12. Rafa Grinfeld juni 11, 2012 at 6:27 pm #

    In Humo stond onlangs dat Occupy de Amerikaanse tak van de indignados beweging is, dat lijkt me in elk geval naast de waarheid te zijn. Ik heb al veel eerder gelijkaardige discussies gehad met mensen als deze hier, wat aangeeft dat er zeker geen consensus is over de mate van overlapping bij Occupy together en indignados.

  13. Sven Goyvaerts juni 12, 2012 at 1:13 pm #

    Kémel van een fout in mijn wervingstekst: Grote Markt is natuurlijk Groenplaats. En tweede Zuccoti hoort Zuccotti te zijn.

  14. Rafa Grinfeld juni 13, 2012 at 9:02 pm #

    @ Tom: Ik las een tijd geleden iets gelijkaardig op de site van De Wereld Morgen, iets in de trant van dat de Occupy beweging niet veel anders zou zijn dan een voortzetting van de andersglobalisatiebeweging. Ik denk dat men in dat artikel de eigen wensen voor werkelijkheid nam. Ondanks vele gelijkenissen met de andersglobalisatiebeweging is de Occupy beweging toch veel kleiner en kwetsbaarder dan de andersglobalisatiebeweging, heeft ze ook veel meer te maken met sociale protesten en directe actie in de VS, Canada en bepaalde delen van Europa, is ze weinig gelinkt aan partijpolitiek, en is Occupy together inderdaad ook nieuwer.

  15. Tom juni 15, 2012 at 3:30 pm #

    Ik zei niet dat occupy en de anderglobaliseringsbeweging hetzelfde waren of dat occupy simpelweg een doorzetting is van de anderglobalisten (wat inderdaad wel een vrij onhoudbare positie is). Mijn positie is dat occupy in een kader moet gezien worden van het concept van protestgolven waar al wat onderzoek naar gedaan is, en dat occupy in grote lijnen kan vergeleken worden met andere protestgolven zoals, maar niet beperkt tot de anderglobalisten (hiermee bedoel ik voor alle duidelijkheid vooral de westerse protestbewegingen en minder de bewegingen in de derde wereld). En wat vooral belangrijk is in deze context is dat je je niet moet blindstaren op het zogezegde nieuwe gedeelte van occupy (welk als je bv. geschriften van de andersglobalisten naleest je daar ook vaak terug ziet komen) en dat je realistisch moet zijn tegenover de waarschijnlijke afloop van deze beweging, en vandaaruit actie ondernemen die dit lot misschien kan afremmen of voorkomen, iets wat ik tot nu toe nog niet echt gezien heb.

  16. Rafa Grinfeld juni 17, 2012 at 11:19 pm #

    Wat vooral belangrijk voor mij is, dat is dat anti-nucleaire protesten, studentenverzet, verzet tegen armoede, klimaatopwarming en gebrek aan democratie,… hier en in de rest van de wereld blijft voortbestaan in de vorm van grote bewegingen. Onder welke naam dat dan juist is vind ik niet zo belangrijk. Repressie en coöptatie zal je altijd wel wat hebben in deze 21ste eeuw wellicht, daar valt niet veel aan te doen.

  17. Tom juni 21, 2012 at 5:43 pm #

    Tuurlijk is het goed dat we zulke bewegingen blijven zien, die toch enigszins (sommige al wat meer dan anderen) duiden op de aanwezigheid van een soort bewustzijn alhoewel vaak dan in een vrij beperkte vorm. Niettemin is en blijft het nodig voor een beweging zoals occupy om zichzelf kritisch te evalueren om het effect dat deze beweging heeft te maximaliseren en pogingen om het te vernietigen tegen te gaan. Iets wat volgens mij veel moeilijker is als ze zichzelf gaan overtuigen hoe nieuw en anders ze wel niet zijn tegenover voorgaande bewegingen, terwijl er uit de studie van die voorgaande bewegingen misschien wel zeer nuttige conclusies getrokken kunnen worden.

Leave a Reply