Bijdrage – Waarom ik lid werd van de vakbond

27 jan

Beste staker, beste niet-staker,

U wordt al geruime tijd heen en weer geslingerd tussen berichtgeving voor en tegen de staking. Vooral in de media, de Standaard en Het Laatste Nieuws, aangevoerd door de werkgeversorganisaties en de rechtse partijen, lijkt er een hetze te bestaan tegen de vakbond. Hierbij wordt niet zozeer de discussie gevoerd over wie de crisis en de besparingen moet betalen, maar wel of het instrument van een algemene staking.

We leven in een erg neoliberaal, rechts klimaat waarbij de werknemers beweging serieus in het defensief is gedrongen. Gisteren ging de strijd voor een rechtvaardiger verdeling van de nationale rijkdom die door kapitaal en arbeid werden gecreëerd, vandaag gaat de strijd tegen een steeds ongelijkere verdeling van de rijkdom (lonen en pensioenen gaan naar omlaag, flexibele werkschema’s en verhoogde werkdruk worden opgelegd, reddingsoperaties met belastinggeld ten gunste van de banken en de rijke elite. De dominante stroom in onze samenleving ijvert paradoxiaal genoeg voor een afbouw van sociale rechten om sociale rechten en ‘duurzame groei’ te verzekeren. We moeten allemaal onze duit in het zakje doen, het is crisis voor iedereen en wie daar tegen in gaat is conservatief of zelfs egoïstisch. De sociale welvaartstaat werd uitgebouwd na de puinhopen van de Tweede Wereldoorlog in een gecontroleerdere economie, waar de financiële sector nog niet zo dominant was en de sleutelsectoren van de economie in handen van de staat of nationale kapitalisten waren. De vakbonden hadden hun kranten waar ze hun discours konden verspreiden.De economie groeide snel, waardoor de werkgevers in staat waren toegevingen aan de werknemersbeweging te doen, zonder dat de winstvoet in het gedrang kwam. Dit is allemaal veranderd. De wetmatigheden van het kapitalisme zijn duidelijker dan ooit, nadat de staatscontrole en de macht van de werknemers serieus is teruggeschroefd.

In dit klimaat van individualisme lijkt de vakbond en de staking iets van het verleden. De aanvallen van de rechterzijde van de laatste jaren hebben het doel om de vakbeweging zwakker te maken en zo de geïnstutionaliseerde solidariteit te vervangen door meer vrijwillige vormen. Niet alle aanvallen op de vakbond komen van ‘dikke rijke profiteurs’ of rechtse zakken. Vele, ook progressieve jongeren en mensen, vragen zich af of staken nu wel nodig is en of vele vakbondsleden geen luiaards zijn die een dagje vrijaf willen nemen, i.pv. solidair te zijn met de jongere generatie en werkenden die inderdaad een weinig rooskleurige toekomst wacht als er niks verandert. Mijn groene vrienden vragen zich terecht af of de vakbonden niet conservatief en ecologisch destructief zijn, is méér koopkracht voor iedereen wel nodig en houden ze met hun acties geen onduurzaam groeisysteem in de gang? Moeten we vooral niet zorgen voor kwaliteit en herverdeling van het werk en het toelaten om tijdskrediet op te nemen? Mijn communistische vrienden zeggen dat de vakbonden gewoon een organisatie zijn om de werkenden onder de knoet te houden en af en toe stoom af te laten als de sociale onvrede groot is? Maar uiteindelijk de werkenden verdelen en de logica van het kapitalisme niet in vraag stellen?

Ik ga hier geen uitleg geven over hoe het pensioensysteem moet hervormd worden, wat mijn alternatief is voor het neoliberaal kapitalisme of over welke richting de sociale strijd moet gaan. Ik wil hier uitleggen waarom ik deze week, wel lid ben geworden van het ABVV, net nu zij zo onder vuur liggen. Dit is ook geen poging om de rechterzijde te overtuigen van de staking. Ik denk dat dit vrij hopeloos is, maar de linkerzijde die radicale maatschappijverandering wil, moet goed nadenken over wat ze met deze staking en de vakbonden wil bereiken. Het is die discussie die ik wil voeren.

Laat ik beginnen door te stellen dat in deze discussie geen juiste of foute positie is, enkel een linkse of rechtse. Ik ben links en ik heb kritiek op de (top) van de vakbonden en denk dat ze in hun huidige vorm steeds achter de feiten lopen, maar daarom is het instrument van een vakbond nog niet slecht.

Er zijn terecht heel veel kritieken op de vakbonds(top).  Er is corruptie en vriendjespolitiek bij vakbonden, waar niet. Het gros van de vakbondsleden wil geen breuk met het kapitalisme, momenteel, maar waar wil men dit wel? De vakbonden zijn soms te corporatistisch georganiseerd per sector, denken niet buiten het systeem, verdedigen een soort van biefstukkensocialisme (socialisme = goede lonen + volledige tewerkstellingen, iets waar in de jaren zeventig smalend over gedaan wordt, maar nu haast utopisch lijkt). Het clichébeeld is dat ze hun voetvolk bij grote betogingen laten opdraven om wat theater te verkondigen en dan hoogstens de scherpe kantjes van de regeringsvoorstellen af te vlakken.

Ik vraag me ook af waarom er maandag geen internationale stakingsdag wordt georganiseerd, in een nationale logica blijven steken, waarom ze hun moederpartijen blijven steunen , waarom de vakbonden de concurrentielogica van het kapitalisme niet in vraag stellen. Het is fundamenteel onwaar om vakbonden enkel te associëren met luide muziek of trommels. Het is ook onwaar om te stellen dat ze de sociale strijd tegenwoordig remmen. Ik geloof niet in één organisatie of partij die de tegenbeweging of werkende klasse (al zal dit ook nooit één zijn) kan vertegenwoordigen. Geen organisatie of partij is perfect. Niemand heeft het patent op sociale verandering. Wie wacht op zuiverheid of leninistische rechtlijnigheid, zal lang kunnen wachten en alleen eindigen

Ja, ik geloof ook in een andere economie, die binnen de grenzen van mens en milieu blijft, waar loonarbeid minder centraal wordt en de basisbehoeften aan de ruilhandel ontrokken worden. Eén die breekt met het kapitalisme en de voortschrijdende industrialisatie en het nationalistisch compitiveitsdenken. Ik geloof ook niet dat volksvergaderingen alléén zaligmakend zijn.

Het is niet omdat ik de eisen van de vakbond te beperkt vind en geloof dat hun huidige eisen binnen de neoliberaal geglobaliseerde context onrealistisch zijn dat we ze moeten de rug keren. Hetzelfde met linkse partijen (in dat opzicht heb ik sympathie voor het initiatief van Rood).  Occupy en Indignado’s waren fantastisch omdat er voor de eerste keer nog eens fundamentele systeemkritiek kwam, maar zijn nu reeds over hun hoogtepunt heen, zonder structurele basis om op terug te vallen, een beetje zoals de antiglobalisten van tien jaar terug. Kwalitatief waren ze misschien interessanter dan de zoveelste syndicale betoging., maar kwantitatief gezien overklast de mobilisatiekracht en het verstoringpotentieel van vakbonden toch. Je ziet ze nu toch ook dat ze een stille dood sterven. Je hebt organisaties en partijen nodig om mensen blijvend te kunnen mobiliseren. In Frankrijk zie je idd een lage syndicalisatiegraad met grote sociale strijd samen gaan. Maar ik stel ook strijdsyndicalisme vast zoals in Wisconsin dit jaar. Zou het trouwens toeval zijn: China, Engeland en de VS, om er maar een paar te noemen, zijn landen waar vakbonden niet bijster sterk staan. Veelal blijken het toevallig ook landen waar een leger van lobbyisten en schimmige industriële belangengroeperingen de toon zetten. Hetzelfde geldt, hoeft het nog gezegd, voor de Europese Unie. Sociale ongelijkheid is een stuk groter in landen met zwakke vakbonden. Onafhankelijke vakbonden zijn, samen met persvrijheid, het eerste wat autoritaire regimes doorgaans proberen te ‘saneren’. Te beginnen met het ‘voorbijgestreefde’ wapen van de staking [1].

Ik stel ook vast dat de vakbonden momenteel nog steeds 55 % van de Belgische werknemers vertegenwoordigen en dat zij als enige actor van belang, de sociale verworvenheden beschermen en niet (volledig) meegaan in de neoliberale logica en deze regelmatig doorprikken. De revolutionairen zitten niet buiten de vakbond hoor (en ook niet aan de top). Het verwerpen van al het bestaand middenveld of lokale strijd daarin, vind ik een verkeerde keuze en leidt tot sektarisme en teleurstellingen. Ik wil bij de vakbond gaan om daar discussies te voeren, samen te kunnen staken, na te denken en te strijden tegen de afbouw van sociale zekerheid, voor een andere maatschappij. Ik vind dat er te weinig gedaan word en ik word kwaad als het ACW weigert om een gemeenschappelijk pamflet op te stellen of haar leden op te roepen om te staken, maar ik denk dat het productiever is om dan toch lid te worden en met mensen te spreken, dan langs de zijlijn ‘vakbonden als instrumenten van het kapitaal’ te benoemen.

Ik wil graag eindigen met twee quotes:

Dirk Barrez: van verontwaardiging naar verandering (aanrader, niet alleen deconstructie, maar ook constructie)

‘Wij weten dat er alternatieven mogelijk zijn voor het reëel bestaande economische systeem dat héél onze planeet domineert. Nu komt het er op aan met die alternatieven overal de talrijke krachten van verandering te mobiliseren en een krachtsverhouding op te bouwen samen met de bewegingen van werknemers, van boeren en andere zelfstandige werkers, van jonge en oude verontwaardigen, van digitale en sociale media-activisten, van vrouwen, van minderheden en van inheemse volkeren, van scholieren en studenten, milieubewegingen vredesbewegingen, bewegingen voor democratie en mensenrechten buurtorganisaties, organisaties voor duurzame fiscaliteit, coöperaties, etc…en bedrijven die de duurzame welvaart van morgen willen creëren. ..

Het jongste fluwelen middenveld (Occupy, Indignados) is echter meer dan welgekomen want het daagt zowel het gevestigde middenveld uit als het economische en het politieke veld. Hoe sterker dat fluïde middenveld, en op voorwaarde  dat het gericht is op de concrete en vreedzame verwezenlijking van duurzame alternatieven, hoe harder het alle andere bewegingen kan dwingen om opnieuw sterker in beweging te laten komen. Voor een groot aantal uit de meest diverse bewegingen wil dat zeggen dat ze eerst nog moeten worden wakker geschud uit hun neoliberale winterslaap en als ze niet ontwaken, belanden ze met recht en reden op de vuilnisbelt van de geschiedenis.

Eric De Bruyn in de terugkeer van de dwarsliggers:

Socialisme is het vaandel dat de strijd voor sociale rechtvaardigheid en bevrijding omvat. Het verbindt alle vormen van emancipatiestrijd (dus ook ecologische, feminististische of homosexuele strijd die niet automatische onder de klassenstrijd vallen) en behoudt ook daarom zijn actualiteit. Vele situeren dat socialisme in een verre toekomst. Een soort beloofde land (of wereld), een ander einde van de geschiedenis. En natuurlijk, als we uitgaan van de huidige krachtsverhoudingen is er niet veel hoop. Maar ook dit is een verkeerde opvatting. Socialisme heeft bij Karl Marx altijd een dubbele betekenis gehad. Socialisme was voor hem eerst en vooral de ‘reële beweging van de concrete emancipatie’. Dit betekent dat het over de concrete strijd gaat: elke lotsverbetering, elke hervorming is een stap vooruit. .. In plaats van abstract werd het socialisme concreet: achturendag, algemeen stemrecht, verbod op kinderarbeid, sociale zekerheid, arbeidscontract. Maar de dagelijkse strijd is pas effectief als ze ook in een bepaalde richting wordt gevoerd. … Vandaar dat socialisme ook een maatschappijalternatief belichaamt. Afschaffing van de loonslavernij en collectief bezit van de productiemiddelen. Een eeuw geleden wist men zeer goed dat zolang het kapitaal de overmacht had elke vooruitgang broos en omkeerbaar zou zijn. Daarom diende socialisme ook de maatschappelijke ordening structureel te veranderen: weg met die van boven, weg met ongelijkheid inzake macht, bezit en status.

Het socialisme van de twintigste eeuw is iets waar we kritisch op moeten terugkijken. Er zijn vergissingen gemaakt en geen kleine. … De dagelijkse strijd is een essentiële schakel van solidariteit. Het is op microschaal hetzelfde als dat wat we nastreven op macroniveau. Lokaal en globaal.

Yves/januari 2012

19 Responses to “Bijdrage – Waarom ik lid werd van de vakbond”

  1. Yves januari 27, 2012 at 10:25 pm #

    Ik ga nu enkele commentaren vanop facebook copypasten.

  2. Yves januari 27, 2012 at 10:26 pm #

    ES:

    Nu nog hopen op een echt progressieve vakbond die er niet voor terugdeinst radicaal anders over arbeid en economie te denken, en ik ben helemaal mee. Spijtig genoeg wringt net daar het schoentje. Maar misschien moet die voortrekkersrol door een andere instantie gespeeld worden.

  3. Yves januari 27, 2012 at 10:27 pm #

    MS:

    als vanaf morgen de vakbonden enkel nog de werkende leden vertegenwoordigen en dus niet meer over de kapitalen beschikken waarmee ze de werklozen mogen uitbetalen …misschien zal er dan iets gebeuren…

  4. Yves januari 27, 2012 at 10:27 pm #

    YDD:

    Ooit zei een ex-ABVV delegee tegen me dat er pas dingen zouden veranderen als iedereen uit de vakbonden zou stappen. Ik weet niet of dat waar is. Ik heb ook weet van ex-ACV mensen, die teleurgesteld zijn over de ‘smerigheid’ waarmee vakbonden hun eigen leden een rad voor ogen draaien (vraag me geen details, dat is wat ik hoorde) en mensen die binnen de vakbond niet tevreden zijn over de laxheid van de top. Als ik deze frustraties zie en hoor vraag ik me af of het een kwestie is van een corrupte ‘top’ of van de vakbond als instituut.

  5. Yves januari 27, 2012 at 10:28 pm #

    YDD:

    Voordat er misverstanden optreden: JA aan de verdediging van menswaardige werkvoorwaarden, NEE aan de verslechtering van werkomstandigheden. Vraag is of de vakbond daarvoor nog een goed instrument is.

    In die zin vond ik het ook goed dat de Indignados en Occupy-beweging, zich niet onmiddellijk tot de vakbonden richtten, maar rechtstreeks tot hen die ontevreden zijn met het systeem, ongeacht of ze in een vakbond zitten of niet, en hen uitnodigden samen na te denken over een nieuw maatschappelijk systeem en hoe daartoe te komen. Naar mijn mening hebben ze deels al de stap gezet tot een strijdvorm met toekomst: algemene vergaderingen open voor iedereen die mee wil debatteren en strijden. Net als op het Tahrirplein in Egypte het geval was.

    http://m.guardian.co.uk/commentisfree/2011/jun/15/greece-europe-outraged-protests?cat=commentisfree&type=article “Thousands of people come together daily in Syntagma to discuss the next steps. The parallels with the classical Athenian agora, which met a few hundred metres away, are striking. Aspiring speakers are given a number and called to the platform if that number is drawn, a reminder that many office-holders in classical Athens were selected by lots. The speakers stick to strict two-minute slots to allow as many as possible to contribute. The assembly is efficiently run without the usual heckling of public speaking. The topics range from organisational matters to new types of resistance and international solidarity, to alternatives to the catastrophically unjust measures. No issue is beyond proposal and disputation. In well-organised weekly debates, invited economists, lawyers and political philosophers present alternatives for tackling the crisis.”

  6. Yves januari 27, 2012 at 10:29 pm #

    WDR:

    Sterk geschreven, Yves. Ik ben de manier waarop onze media de vakbonden behandelt spuugbeu, zeker op momenten als deze. Zolang ze ons blijven voorhouden dat de crisis niet het gevolg, maar de oorzaak is, is hun geloofwaardigheid en objectiviteit in mijn ogen gelijk aan nihil.

    Als de kracht van de vakbonden vakkundig en creatief gekanaliseerd zou worden en er degelijke communicatie zou zijn, zaten we nog voor de week om is in het kielzog van IJsland.

  7. Yves januari 27, 2012 at 10:31 pm #

    YDD:

    Een staking moet actief zijn, niet passief. Een staking zou moeten dienen tot het samenbrengen van de stakers en de stakingsdoelen en -middelen te bespreken. Eerder zoals vorig jaar in Frankrijk het geval was (tegen de pensioenhervorming), waar Algemene Vergaderingen plaatsvonden (in de arbeidsplaatsen, pleinen of kleinere lokalen). Want uiteindelijk is het doel toch niet een extra dagje weekend te beleven, maar de maatregelen tegen te houden (naar mijn mening, de voornaamste eis). Een dag staking, een dagje “blokkering van de Belgische economie”, is gemakkelijk teruggewonnen en ingepland door werkgevers en staat: gewoon de komende maanden wat harder laten werken, als het al niet op voorhand ingecalculeerd is. Als het in Griekenland, Spanje, Italië of Portugal al niet mogelijk is maatregelen terug te dringen met honderden stakingen, verschillende algemene stakingen, waarom zou het dan lukken in België na 1 stakingsdag? Ik denk dat enkel een beweging, waarbij stakenden hun collega’s actief overtuigen van de noodzaak tot staking, waarbij de staking zich snel en breed verspreidt (een langdurende staking door een minderheid is vandaag gedoemd te falen, cfr. de Engelse mijnwerkersstaking van 1984). In 2006 trok de Franse regering echter de CPE-wet terug, nadat jongeren actief de steun van de loontrekkers opzochten. De kracht van de CPE-beweging lag o.a. in de organisatie ervan in algemene vergaderingen, waar iedereen vrij het woord kan nemen en zeggenschap heeft in het verloop van de verdere beweging (zulke AV’s zijn natuurlijk, makkelijker gezegd dan gedaan, maar hoe anders? cfr. Indignados- en Occupy-beweging).

  8. Yann januari 28, 2012 at 9:00 am #

    Ook dit laatste nog:
    “Nog een voorbeeld. Dit is geen vakbondsvergadering; merk op: geen vakbondsvestjes en geen fluitjes, noch luide muziek of trommels! http://www.youtube.com/watch?v=qE4_jhZ6RW4&feature=player_embedded

    Als reactie op volgende tekst:
    http://www.mo.be/opinie/over-de-ondraaglijke-lichtheid-van-anti-vakbondscampagnes-op-facebook-twitter)

    zei een ander:
    “Hoe onsubtiel en eenzijdig kan men een ‘verdeel en heers’-tactiek eigenlijk toepassen? Degoutant gewoon.”

  9. Yann januari 28, 2012 at 9:15 pm #

    En de post waarmee de hele discussie begon:

    Want hoe weinig sympathiek of hip de vakbond vandaag voor velen oogt, geen enkele andere organisatie of beweging heeft een vergelijkbare en vooral duurzame potentiële impact op het sociaal-economische bestel en op het noodzakelijke streven naar minder ongelijkheid in onze samenleving. Zij bundelt de belangen van miljoenen werkende mensen op een structurele en verankerde manier, en kan een onvervangbare kracht leveren aan de tegenbeweging waar zovelen naar uitkijken. Maar dat zal dus niet vanzelf komen. We zullen voldoende kritisch moeten zijn voor onszelf en de lat blijven hoog leggen.

    Met de volgende link:

    http://www.demorgen.be/dm/nl/2461/De-Gedachte/article/detail/1384290/2012/01/24/U-houdt-niet-van-de-vakbond-Word-nu-lid.dhtml

  10. Yann januari 31, 2012 at 10:59 am #

    En? Hoe was de staking? Dynamisch of doods? Bleven de loontrekkers/arbeiders thuis of gingen ze de straat op? Zijn er plannen voor verdere strijd of is de strijdwil laag?

    Tot nu toe las ik enkel volgend artikel:
    http://www.standaard.be/artikel/detail.aspx?artikelid=AN3LHUKK

    Andere evaluaties?

  11. Yann januari 31, 2012 at 11:00 am #

    De regering lijkt in ieder geval niet onder de indruk te zijn…

  12. Inigo Montoya februari 4, 2012 at 5:40 pm #

    De polemische instrumenten die je gebruikt zijn een beetje te bot. Er is een onderscheid tussen gewoon klagen ‘”langs de zijlijn” over de organisatie, het discours of iets anders van de vakbond en een simpele verklaring van wat een vakbond is. Als ik het productieproces zou verklaren van een yogurt fabriek dan heeft het weinig zin om te zeggen dat ik “langs de zijlijn” aan het klagen ben (tenzij als ik zou zeggen dat de yogurt te traag of slecht wordt gemaakt, of ze niet lekker is). Of als ik geen yogurt produceer betekent dat nog niet dat ik wacht op de ontdekking van de perfecte yogurt (dat zou inderdaad enkel maar teleurstelling kunnen brengen).

  13. Yann februari 5, 2012 at 10:25 pm #

    Momenteel heb ik geen tijd voor een lange ‘eigen’ tekst, maar ik wil alvast antwoorden op Yves’ stellingname met een concreet voorbeeld: de stakingen in de metaalnijverheid (en andere sectoren) in Vigo (Spanje) in 2006, 2009 en 2010. Mooie voorbeelden, aangezien de situaties bijna als een soort vergelijkend experiment zijn: zelfde plaats, zelfde stakers, maar andere methoden en resultaten. Ik baseer me voor de evaluatie van deze strijd op artikels van de IKS.

    De eerste staking (2006) wordt in grote lijnen beschreven door de volgende stellingname van de IKS: http://nl.internationalism.org/node/348.
    Er hoort ook een foto bij: http://fr.internationalism.org/node/2137.

    De tweede staking (2009) wordt geanalyseerd in dit artikel: http://fr.internationalism.org/icconline/2009/a_vigo_en_espagne_les_methodes_syndicales_menent_tout_droit_a_la_defaite.html. Ik vond het artikel niet in het Engels, dus zullen we ons beste Frans moeten bovenhalen. We zullen als goede internationalisten Frans en/of Spaans, 2 wereldtalen, sowieso moeten leren. Die zijn tenminste makkelijker als Chinees.

    De derde staking (2010) wordt hier beschreven en geanalyseerd: http://en.internationalism.org/icconline/2010/3/vigo.

    Als iemand andere bronnen, visies en/of standpunten vindt zijn die zeker welkom. Ik koos IKS-artikels, omdat ik via hen van deze stakingen weet en omdat ik natuurlijk de IKS haar standpunt over de vakbonden deel en steun, wat niet wil zeggen dat de IKS altijd de waarheid spreekt of onfeilbaar is. Ik vind haar theoretische verklaring (met erg grote praktische gevolgen) van de moderne reactionaire rol van de vakbonden gewoon steekhoudend en coherent. Maar goed, ik zei dat ik geen lange tekst ging schrijven.

    Een vraag om de discussie verder aan te drijven: als de vakbondstop steeds opnieuw corrupt wordt, hoe komt dat dan? Waarom zijn de grote vakbonden corporatistisch georganiseerd? Waarom organiseerden ze geen internationale stakingsdag? Waarom zijn er verschillende vakbonden? Dat dwingt ons tot de ontstaansgeschiedenis van vakbonden en hun verdere ontwikkeling.

  14. Yann februari 6, 2012 at 8:14 am #

    Voor voorbeelden van vakbondsstrijd in België is er het boek: “Blaffende bonden bijten niet: tien jaar vakbondsakties en eisblokjes in de Belgische pers en vooral in de fabrieken”. Dat geeft een overzicht van een boel stakingen in de jaren ’70 in België en de manipulatie ervan door vakbond en pers. Zie het als een bron van empirisch materiaal. In de laatste pagina’s van het boek is ook een briefwisseling/discussie gegeven tussen Cajo Brendel en Jaap Kruithof. Hier staat een foto van de cover en de gegevens: http://www.museuminzicht.be/public/collecties/obj_detail/index.cfm?id=amsAF-002883

  15. Yann februari 6, 2012 at 12:04 pm #

    Ik heb me vergist bij de vorige link. Het is niet de cover van het boek, maar een affiche voor een debat. De cover ziet er wel gelijkaardig uit.

  16. arjan de goede februari 8, 2012 at 8:47 am #

    Beste Yves,

    Ik weet niet precies wanneer je je bijdrage precies hebt geplaatst, maar ik heb hem pas vandaag (6 februari) gelezen. Maar toch zou ik er nog even op willen reageren. Je bent enigszins teleurgesteld over verschillende dingen: het feit dat de beweging van de Indignados en die van de Occupy op een einde zijn gelopen, maar vooral over het feit dat je geen omgeving meer hebt waarin je een substantiële bijdrage kan leveren aan de strijd van de onderdrukten, voor de verdediging van het milieu, tegen de soberheidsplannen, enzovoort.

    Ik respecteer je besluit dat je“lid ben geworden van het ABVV, net nu zij zo onder vuur liggen”. Je schrijft in het begin van je bijdrage alsof “Vooral in de media, de Standaard en Het Laatste Nieuws, aangevoerd door de werkgeversorganisaties en de rechtse partijen, lijkt er een hetze te bestaan tegen de vakbond.” Maar is het geen beproefde methode van de heersende klasse om juist op dit moment zo’n hetze te ontketenen? In het verleden waren dit soort campagnes is altijd bedoeld als een afleiding van de werkelijke inzet van de strijd. Nu zijn het de vakbonden, die zogenaamd onder vuur liggen, maar de belangrijkste bedoeling daarvan is waarschijnlijk de werkers het gevoel te geven dat de gevestigde vakbonden (die ook aan de kant staan van het systeem) geslachtofferd worden en dat ze afhankelijk zijn van de werkers (leden) om hen te verdedigen.

    Je schrijft: “Ik wil bij de vakbond gaan om daar discussies te voeren, samen te kunnen staken, na te denken en te strijden tegen de afbouw van sociale zekerheid, voor een andere maatschappij.” Maar allereerst een vraag: denk je werkelijk dat je bij de vakbonden een discussie kan hebben? Denk je inderdaad dat daar een geest heerst die vergelijkbaar is met die van Spartacus of die onder de meer serieuze elementen binnen de Occupy? Een van de belangrijkste doelstellingen van de gevestigde vakbonden is juist om iedere overdenking binnen de klasse, onder de werkers, onder de strijdenden, onder degenen die zich verenigen, te voorkomen. Ze zal het proces tot overdenking en discussie, die jij zo graag wil, op alle maniereen proberen te saboteren en te manipuleren. Hetzelfde geldt voor de partijen van utralinks, hoe aardig en welgemeend de kameraden van Rood, waar je nu contact mee hebt, ook zijn.

    “Ik stel ook vast dat de vakbonden (..) als enige actor van belang, de sociale verworvenheden beschermen en niet (volledig) meegaan in de neoliberale logica en deze regelmatig doorprikken”. Maar Yves, hebben de vakbonden in de afgelopen tien jaar ooit een serieuze poging gedaan de sociale verworvenheden verdedigen: deze zijn afgebroken met de vakbonden die, voor de schijn, zo nu en dan een verzet organiseerde. Als je de afgelopen tien jaar eens ernstig onder de loep neemt, dan hebben ze nooit enige vorm van klassesolidarteit tot leven gebracht om de mensonwaardige omstandigheden een halt toe te roepen. De vakbonden zijn als de dood voor het leven van de klasse, dat is niet alleen gevaarlijk voor het systeem, maar ook voor henzelf.

    Verder troost je vervolgens met de gedachte: “De revolutionairen zitten (ook) niet buiten de vakbond hoor.” Yves, denk je echt dat de revolutionairen binnen de vakbond zitten? Al in de jaren 1920 (A. Pannekoek) zijn de revolutionairen tot de conclusie gekomen dat de vakbonden de klassebelangen van de arbeiders niet verdedigen. De grootste en belangrijkste vakbond (De Duitse) stond vooraan in het verraad om de arbeiders tijdens de Eerste Wereldoorlog met miljoenen in de loopgraven te laten afslachten. Sindsdien maken in ieder geval de gevestigde vakbonden van West-Europa deel uit van het andere kamp: dat van de regeringen, de gevestigde burgerij, de banken, de ondernemers, de financiers, enzovoort. Nu weet je waarom je communistische vrienden, maar ook bepaalde anarchistische groepen beweren dat “de vakbonden de concurrentielogica van het kapitalisme niet in vraag stellen.”

    “Nu komt het er op aan met die alternatieven overal de talrijke krachten van verandering te mobiliseren en een krachtsverhouding op te bouwen samen met de bewegingen van werknemers, van boeren en andere zelfstandige werkers, van jonge en oude verontwaardigen, van digitale en sociale media-activisten, van vrouwen, van minderheden en van inheemse volkeren, van scholieren en studenten, milieubewegingen vredesbewegingen, bewegingen voor democratie en mensenrechten buurtorganisaties, organisaties voor duurzame fiscaliteit, coöperaties, etc…en bedrijven die de duurzame welvaart van morgen willen creëren.”

    Het is wel een mond vol wat je hier citeert van Dirk Barrez. Zo gemakkelijk als het er staat, zoveel vakkuilen zijn er op deze – geciteerde – weg verborgen. Anders gezegd: er zitten heel veel haken en aan de logica die Dirk Barrez hier naar voren brengt. Hoe denkt hij al deze verschillende categorieën binnen de maatschappij tot een verenigde strijd tegen het systeem te brengen? Hoe herkennen al deze categorieën elkaar in de strijd, en hoe kunnen al deze categorieën zich met elkaars strijd identificeren?

    Je gelooft in “een andere economie, die binnen de grenzen van mens en milieu blijft, waar loonarbeid minder centraal wordt en de basisbehoeften aan de ruilhandel ontrokken worden. Eén die breekt met het kapitalisme en de voortschrijdende industrialisatie en het nationalistisch compitiveitsdenken” . Je haalt, volgens mij, met instemming de zinsnede aan “socialisme is het vaandel dat de strijd voor sociale rechtvaardigheid en bevrijding omvat”. Ik kan zo’n standpunt alleen maar verwelkomen. Maar hoe komt het dan dat er in een voorgaande de passage (een citaat van Dirk Barrez) voor het gemak ook maar die groeperingen en stromingen in een eventuele gemeenschappelijke mobilisatie worden meegenomen die zich alleen maar meer democratie en een konsekwente toepassing van de mensenrechten ten doel stellen? Deze laatste stromingen zijn er toch helemaal niet op uit om de gevestigde orde in socialistische zin te veranderen en te breken met het nationalistische compitiviteitsdenken?. Wat ze voorstellen en nastreven is een kapitalisme (hetzelfde systeem) met een menselijk gezicht.

    De strijd die het vermogen heeft het systeem radicaal te doen veranderen komt niet tot stand middels een optelling van diverse vormen van strijd van allerlei verschillende maatschappelijke categorieën. Integendeel, het is eerder een hinderpaal dan een aansporing tot vereniging van de strijd van alle niet-uitbuitende delen van de bevolking. ‘Deelstrijd’ en klassestrijd (die tegen de loonarbeid!) sluiten elkaar uit. Waarom? Want klassestrijd omvat reeds alle vormen van het menselijke leven. Het gaat niet alleen om lonen, werktijden, precaire vormen van leven, maar om het collectieve verzet van een hele klasse tegen de iedere vornme van uitbuiting, de uitbuiting als kapitalistisch fenomeen. En in dat proces worden alle uitbuitingsverhoudingen tussen de mensen meegenomen.

    Als je je bijdrage eindigt met “De dagelijkse strijd is een essentiële schakel van solidariteit” dan kan ik dat volledig onderstrepen. Maar de essentiële kwestie zit vervat in de zinsnede “Het is op microschaal hetzelfde als dat wat we nastreven op macroniveau”. Want de dagelijkse strijd (op microschaal) kan niet in tegenspraak zijn met het uiteindelijke doel (op macroniveau) dat je nastreeft. Dus moet je (iedereen dus) goed weten wat je op macroniveau nastreeft, opdat je op microniveau de juiste weg kiest en de juiste keuzes maakt. “De linkerzijde, die radicale maatschappijverandering wil, moet zeker goed nadenken over wat ze met deze staking (en al dit soort stakingen} en de vakbonden wil bereiken.”

    Eén van je communistische vrienden
    arjan

  17. Yves februari 8, 2012 at 1:17 pm #

    Beste communistische vriend,

    Ik weet niet welke communistische vriend het hier betreft, maar goed. Dankjewel voor je lange, uitgebeide en interessante terugkoppeling. Ik ga er goed over nadenken en dan reageren. Tot snel.

    Yves

Trackbacks and Pingbacks

  1. Vakbond « Discussiegroep Spartacus - maart 26, 2012

    […] Waarom ik deze week lid werd van de vakbond. In: Discussiegroep Spartacus. […]

  2. Vakbond: vriend of vijand? « Discussiegroep Spartacus - maart 26, 2012

    […] Waarom ik deze week lid werd van de vakbond. In: Discussiegroep Spartacus. […]

Leave a Reply