Cuba, staatskapitalisme: verslag

16 jan

Aanwezig: S. (1 en 2 [Frans]), L., R., V. (na de pauze)

Inleiding lezen

Discussie

S. 1: goede inleidende tekst, permacultuur is wel sterk in Cuba, zie ook mythe vd groene economie (bijv veel spaarlampen), dat is positief maar mensenrechtenschendingen blijven problematisch

L. goede inleiding maar dit thema kozen we om Cuba als laatste bastion van reëel bestaande socialisme te analyseren, in hoeverre is Cuba een staat die zich onttrekt aan de kapitalistische besparingswoede, een alternatief? Moeten we Cuba begrijpen als ‘kapitalisme in verval’ (Lenin die al aangaf dat kapitalisme geen toekomst maar slechts crisis, oorlog en vernietiging biedt) met ook Zuid-Korea als voorbeeld (achterlijk land dat het hoofd boven water probeert te houden.) Een groep die zich op S-U richtte heeft Cuba gered van verval dat veel andere derde wereldlanden trof?

R.: de relatie met de S-U is ook vooral uit geopolitiek voortgekomen, toen Castro et al de macht nam werd er vanuit de VS (dat eerder het eiland van Spanje wou kopen en het later inlijfde (einde slavernij maar wel imperialisme)) te hard gereageerd

L.: het is ook typisch dat een bende olv Castro de macht nam met als doel te overleven

R.: machtsovername vond ook wel plaats door een soort volksopstand, 50.000 groot leger

L.: mensen die zich aansloten kunnen ook misleid zijn

R.: Castro was wel al een bekend figuur die gespaard was door het Batista regime

L.: of het nu doordacht was of niet, of (in)direct geopolitiek, de vraag blijft of Cuba voor ons een voorbeeld kan zijn, is het doorkomen van de crisis in de jaren ’90 een alternatief voor onze crisis tijden, we merken hier achteruitgang maar of het Cubaanse antwoord (bijvoorbeeld terug naar individuele voedselproductie) een alternatief is voor het kapitalisme lijkt me toch niet

S. 1: in een documentaire hoorde ik een gewone Cubaanse aan het woord die klaagde dat ze enkel rijst en bonen te eten kreeg, permacultuur was misschien een historisch antwoord maar een subsistentiesamenleving is volgens mij wel de toekomst, op niveau lokale gemeenschappen dus

L.: ik ben het daar wel mee eens maar het was geen bewuste keuze naar een nieuw model maar een noodmaatregel, geen menselijke vrijheid dus

R.: de vraag is ook in hoeverre of men geen nood heeft aan economische stabiliteit voor men de ecologische omslag kan maken

S. 2: WWF zegt wel dat Cuba enig land met duurzame HDI is

R.: ja maar dat is wel nu na vrijlaten economie en toerisme

L.: wat zegt dit, wat zijn de kosten en welke bochten maakt me daarvoor, rijst en bonen eten terwijl men dokters naar buiten stuurt, 1 stap vooruit, 2 stappen achteruit, en tijdelijke lapmiddelen zoals nieuwe, nauwe banden met Chavez et al

R.: er is ook toenemende corruptie zegt een vriend die daar vaak vertoeft me, 100.000 CDR’s daar stel ik mij ook vragen bij, big brothers van de revolutie? De vriend van mij werd ook verteld dat hij door sociale controle aangespoord werd op hotel te gaan ipv bij lokale vriendin te logeren

L.: gezondheidszorg is wel heel erg goed maar is dat ook door sociale controle op preventie

R.: ze leiden ook wel veel gezondheidszorgpersoneel op

L.: misschien omdat men de bevolking ook productief wil houden, de nationale productie is waar het om draait, de staat als universele kapitalist, overleven op de wereldmarkt kan voor een ontwikkelingsland ook alleen als staat of door banden met bevriende naties?

R.: de boycot van de VS ging ook wel ver

S. 2: Cuba was wel een ontwikkelingsland en heeft wel een ander pad aangereikt voor de derde wereld

L.: Cuba is geen vooruitgang in het verhaal van het globaal kapitalisme, nationaal organiseren brengt geen heil, het heeft het beste proberen maken van een slechte situatie maar maakt de bevolking blaasjes wijs als het zich als een alternatief voor het kapitalisme opwerpt

S.1: er wordt ook import van nieuwe wagens toegelaten om kapitalisme te laten binnensluipen?

R.: enkel voor de rijke bovenlaag trouwens (duur door taksen etc)

— pauze —

S. 2: personen spelen ook niet zo’n cruciale rol in de geschiedenis, Castro is niet de staatsleider

R.: Castro en Raul hebben wel verschillende aanhangen

L.: fetisjisme van figuren, individuen verklaren geen maatschappelijke ontwikkelingen

S.1: Fidel wordt wel toegejuicht maar blindstaren op figuren is inderdaad niet goed

R.: als Raul of Che op Fidels plaats hadden gezeten had het waarschijnlijk niet anders geweest, ik heb de tekst vooral eenvoudig proberen houden want ik ken de achtergrond van wie aan de discussie ging deelnemen ook niet, het was vooral een inleiding op Cuba en het economisch systeem

S. 2: als Cuba staatskapitalisme is, wat zou socialisme dan anders zijn dan dit?

L.: dan moeten we inderdaad eerst analyseren wat onderdrukking van de werkende klasse in Cuba is, wat het staatskapitalistisch maakt

R.: er is ook geen socialistisch bewustzijn, religie blijft

S. 1 en L.: de utopische idee, bijna geloof in ‘de revolutie’ heerst

V.: maar de rol van mensen toch ook niet onderbelichten?

R.: Fidel heeft wel sterk zijn stempel willen drukken op het gebeuren

L.: ondanks de centrale rol van de figuur Fidel gebeurt/de er veel meer maatschappelijk

R.: het caudillismo is op dit continent wel belangrijk (zie ook Chavez)

L.: alhoewel daar achter wel steeds belangen schuil gaan, maar in staatsgeleid systeem vindt heel veel achter de schermen plaats, Cuba is voor mij staatskapitalistisch in de manier dat het omgaat met haar burgers: van geboorte tot dood wordt men opgeleid hard te werken voor het heil van de natie, dito neoliberale conservatieven

S.2: Noord-Korea als summum N-VA ideologie?

L.: eigenlijk wel, de volksgemeenschap die haar utopisch project uitbouwt tegenover de rest van de wereld en voor Cuba gaat dat ook op

R.: in Noord-Korea speelt de leider nog een veel sterkere rol

S.2: haast religieus, individu heeft geen plaats en oppert zich op voor het collectief

R.: vandaar ook nog geen kritiek vanuit Cuba op Noord-Korea gezien, integendeel wel sprake van wapenleveringen

L.: wij worden ook gebombardeerd door mythes, Europese groei, …

S.2: is Cuba misschien toch ook niet democratischer met wijkraden, nationale dialoog, …

V.: maar wat gebeurt er allemaal achter de schermen

R.: sommigen schilderen dit inderdaad af als basisdemocratie maar doet wat denken aan Khadaffi’s ‘mooie’ systeem op papier

L.: wijkcomités (CDR) doen wat denken aan de vakbonden hier, verantwoording integreren in systeem

S. 2: als Cubaan leven onder de Cubanen laat maar toe om te oordelen over democratisch karakter, sociale controle, …

V.: economie en hogerhand beslist achterkamers toch denk ik

L.: wij geloven ook in de mythe dat we in een democratie leven maar als het er echt toe doet zullen we hier ook wel voelen waar de macht ligt

R.: onderwijssysteem laat ook heel wat te wensen over, is echt klassiek, universitaire scholing voor velen maar emancipatie zie ik niet terwijl dat net belangrijk moet zijn voor een nieuwe maatschappij

S.1: op een themadag een tijdje terug van jonge groenen kwam in een werkgroepje rond kapitalisme ook ter sprake dat kapitalisme wel van zelf zou instorten, maar dan vraag ik mij af wanneer en wat gebeurt er dan

L.: is een sociaal-democratisch idee, het socialisme komt toch wel, om terug te komen op de vraag: voor mij is een alternatief toch het ontwikkelen van het bewustzijn (zoals discussies die wij voeren) maar ook massaprotesten (Gezi, Occupy, …).  Inzicht verwerven, onze mythes doorprikken, maar als er dan wel eens protest is wordt het genegeerd of geïncorporeerd, te weinig mensen voeren de grote discussies met de protesterende massa en daar zijn groepen als de onze en andere radicale organisatie wel een lichtpuntje in de duisternis

V.: we blijven ook mensen en velen verwachten ook direct resultaat

R.: Occupy trok ook apolitieke mensen aan, gebrek aan politiek bewustzijn dus

L.: dat apolitieke is ook wel een signaal van onttrekken aan politieke spelletjes

R.: ja maar er leven ook gewoon veel illusies, vage ideeën (complotdenken, new age, psychologen als Jung, …)

L.: maar als men echt probeert door te dringen tot de grond van de zaak worden deze verhaaltjes toch snel doorprikt en daar is het debat binnen Occupy als het gevoerd blijft worden wel  relevant

V.: Verhaeghe en Dewachter doen dit bijvoorbeeld ook vanuit de psychologie, mensen verdragen de realiteit echter niet altijd, illusies doorprikken is niet voor iedereen eenvoudig

L.: er is zoveel informatie, maar zo weinig inzicht

R.: PVDA en Groen kunnen wel een organisatiestructuur bieden, wat vaak ontbreekt bij dat andere links

L.: een visclub dus? Partijen geven utopie en geborgenheid maar met een bepaalde doelstelling

V.: Occupy is ook terug aangedreven door de soepbedeling van Jeroen Olyslaegers, dat organische kan nieuwe drive geven

L.: Occupy probeert inzicht te verwerven maar biedt niet veel meer

R.: Occupy is behoorlijk structuurloos en ook partijen kunnen inzicht geven

V.: iedereen steekt daar tijd in op zijn eigen manier en men doet maar

L.: Occupy biedt in mijn ogen alleszins meer een alternatief dan Cuba

R.: het idee is ook nooit geweest om georganiseerde VZW te zijn, het bestaat nu al wel een tijdje en het nieuwe is er af en er is weinig dynamiek (pleinacties hangen ook samen met weer enzo)

L.: maar jullie hebben er toch iets aan gehad?

V.: aanvankelijk voelden we ons zelfs criminelen maar als snel bleek dat er toch veel mensen achter stonden en dat gaf een drive

R.: er is nu wel een verschuiving naar de transitiebeweging en bijvoorbeeld het Ecokot

L.: is het spontane, het pleingebeuren bijvoorbeeld, ook niet net wat het onderscheidt van het organisatorische

V.: bij Marx lees ik ook het organische veel meer dan ik had gedacht

R.: het wordt ook vervelend soms om lang op een plein te staan en daar niet veel te kunnen doen

L.: is het dan niet beter om de kernactiviteit te verschuiven naar het verwerven van inzicht en daar bij noodzaak dan mensen over in te lichten, meedoen aan willekeurige acties heeft weinig zin als je niet weet waarom je het doet

V.: we kunnen interessante zaken op een plein gaan lezen en wachten op de discussie

L.: kunnen we dat niet evengoed hier?

S.: om terug te komen op Cuba is die organisatorische geborgenheid misschien wat het staatsbestel daar biedt en het organische, spontane à la Occupy net wat volledig ontbreekt

L.: en samen met INZICHT verwerven is dat net wat socialisme zou moeten zijn

No comments yet

Leave a Reply