Verslag – Griekenland en de crisis

30 apr

discussie van dinsdag 27 april 2010, Antwerpen

De Griekse crisis is de crisis  van het  kapitalisme

 

  • Er was nog geen verslag over de vorige discussie beschikbaar: wordt aan gewerkt.
  • De inleidingstekst wordt voorgelezen (zie bijlage + er wordt verwezen naar de teksten die  vooraf als studiemateriaal op de Spartacus-site ter beschikking staan.
  • Voorstel om een aantal “KERNVRAGEN” centraal te stellen om de discussie daarrond te kunnen voeren:
  1. Wat is de algemene oorzaak van deze (Griekse) crisis?
  2. Is de speculatie vooral te wijten aan persoonlijke hebzucht van de speculanten of door het systeem zelf?
  3. Funktie van de staat in dit alles (deze kernvraag ontstond spontaan tijdens de discussie en werd hier toegevoegd)
  4. Is een hervorming mogelijk? Wat te doen?

1.      WAT IS DE ALGEMENE OORZAAK VAN DEZE (GRIEKSE) CRISIS?

 

Vertrekkende van de specifieke Griekse situatie zal getracht worden de oorzaak algemeen samen te vatten om te zien wat de achterliggende problemathiek is. De toename van de Griekse overheidsschuld ,kadert in een algemene crisis van ons (kapitalistisch) systeem.

De lokale symptomen die we in Griekenland daarvan zien zijn:

  • De nasleep van de recessie (2008-2009) zorgt voor minder inkomsten uit de lokale reële economie (BTW-belastingen-sociale bijdragen etc.)
  • Door de recente financiële/bank-crisis heeft de Griekse staat veel overheidsgeld gepompt in de banken & financiële bedrijven.
  • Om die intresten te betalen, is de Griekse staat verplicht  “het geld te halen ,daar waar het is “, namelijk “buiten Griekenland”,  dmv uitgifte/verkoop van Griekse staatsobligaties op de internationale (anonieme,speculatieve) markt.
  • Hierdoor neemt de Griekse “externe” staatsschuld enorm toe
  • Griekenland heeft zelf weinig controle over hun uitstaande schuld, gezien haar schuldeisers anoniem hiermede speculeren op de  internationaal, markt
  • Die staatsobligaties  worden door diezelfde speculanten(opkopers) verder verzekerd dmv zogezegde CDS (Credit Defaults Swap), om zeker te zijn van hun geld-teruggave
  • Dit gebeurt op een  georganiseerde  wijze door een kleine internationale financiële elite, buiten de controle van de Griekse staat

Gevolgen voor Griekenland:

 

  • De staat dient te bezuinigen op sociale uitkeringen, pensioenen, onderwijs e.d  en de BTW en belastingen op dagelijkse consumptie-produkten (reëele economie) worden verhoogd.
  • Vooral de lage en middenklasse ondervindt aldus het meest de gevolgen van deze crisis en maatregelen .
  • Gezien Griekenland lid is van de Euro-zone, vraagt het extern steun aan de E.U, dat op zichzelf geen fonds heeft  en enkel steun en goodwill kan vragen aan de andere EU-landen.
  • Door de enorme schuldenberg, moet Griekenland verder bijkomend financiële steun vragen aan het I.M.F(Internationaal Monetair Fonds)
  • Deze is een US-Dollar  gerelateerde organisatie, gecontroleerd door Amerikaanse Multinationals.
  • De tussenkomst (toenemende invloed) van het IMF  in de Euro-zone, verzwakt tevens de positie van de Euro!
  • Er is een verdere “vervreemding”gaande tussen:
    • enerzijds de bevolking die leeft en werkt  in de reële  economie (lonen-produktiewaarde-koopwaarde)
    • anderzijds de “haute finance” die opereert in de kleine wereld van de anonieme speculanten, Ratingbureaus en CDS (Credit Defaults Swaps) en er enkel op uit is haar kapitaal-accumulatie te maximaliseren.
  • Op die  “onzichtbare wijze” krijgt deze laatste  nu meer en meer controle over de staatsschuld en dus indirekt haar begroting
  • Een ander aspekt is dat daardoor tevens een omzetting gaande is van private “interne” schuld(consumptie in de reëele economie)  naar de “externe” staatschuld ,onder steeds meer minder eigen Griekse controle.

2.      IS DE SPECULATIE VOORAL TE WIJTEN AAN PERSOONLIJKE HEBZUCHT VAN DE SPECULANTEN OF DOOR HET SYSTEEM ZELF?

 

  • Er is gesproken over het “Aziatisch systeem” , dat af zou wijken van ons “Westers systeem”.
  • Specifiek werd even ingegaan op de Japanse maatschappij:
    • met een meer ethische en lokale samenwerking van werknemer, bedrijf, banken en staat
    • meer personeelsdoorstroming en bedrijfsgebonden sociale levenwijze.
  • Uit hun “lost decade”-crisis (1990-2000), heeft Japan wel geleerd minder afhankelijk te zijn van buitenlandse investeerders: hierdoor hebben ze hun staatsschuld zelf beter onder controle.
  • Er is echter wel een keerzijde  (zie punt 3/) :een repressievere ,zeer hiërarchische samenleving.
  • Dan werd even over China gepraat: zij investeren veel  in het Westen, voornamelijk (Amerikaanse) bedrijven en staatsobligaties.
  • Hierdoor ontstaat een wederzijdse afhankelijkheid tussen de geopolitieke machtsgroepen
  • In Griekenland geldt de westerse economische “ijzeren logica“ met de Keynesiaanse “onzichtbare hand” die hun vrije markt normaliter zou regelen.
  • Dit  wordt nu in Griekenland echter volledig uitgehold op een systematische wijze door “onzichtbare speculanten” die d.m.v. hun recente massale (speculatieve) kapitaalaccumulatie, de Griekse bedrijven  en staatsuitgaven controleren in hun voordeel.
  • De huidige “vlucht vooruit” met  aanmaak van nog meer staatsschulden, bevordert de uiteindelijke  door hen gewenstte  “staats-verstrengeling”: technocraten zorgen voor lokale besparingen van de staat enerzijds en anderzijds voor meer externe staatsuitgaven, nodig voor de uitbouw van het repressie-apparaat  (politie-leger).
  • Dit alles  leidt tot een nog grotere macht van het (ver van mijn bed) Industrieel-Millitair-Complex. (dat  bv. In de VS reeds  45% uitmaakt van het BNP (Bruto nationaal Product)!! Hun produkten (wapentuig en high-tech materiaal) hebben als noodzakelijke afzetmarkt, een internationale oorlogsvoerings-machine, die overal wordt ingezet.
  • Tekort aan fossiele brandstof (olie bv) en Energietekort wordt voor de industrie de volgende uitdaging :verwacht tegen 2015/2025:, wordt  dat de volgende crisis: hiervoor bereiden de grote geopolieke blokken zich nu al  voor.
  • Rusland breidt zijn Europese oliepijpleidingen verder uit en China  bouwt zijn vloot enorm uit, teneinde  de olie-toevoer vanuit Afrika te kunnen beveiligen.

3.      FUNCTIE VAN DE STAAT IN DIT ALLES.

 

  • Het al eerder genoemde IMF behartigt overal ter wereld de hoger vermelde belangen van dit Industrieel-Millitair-Complex.
  • Het Japans model (Zie hoger punt 2) is ook sterk hiërarchisch en  zelfs militaristisch gestructureerd , waarbij een kleine locale elite zorgt dat de bevolking niet in opstand komt tegen hun uitbuiting .
  • Er werd verder verwezen naar een aantal economie-auteurs  (Harvey-Magdoff-Wolff-Sweazy) ivm de relatie tussen staat en socialisme
  • Gesteld werd dat de staats-bureaucratie het noodzakelijke vehikel vormt voor deze elite ,gezien zij een “rustige kapitaals-accumulatie toelaat, voortspruitend uit de belastingen en taxen van de locale, reële economie, die draait dankzij de arbeid en consumptie van de bevolking.
  • Enerzijds  is  onze welvaartsstaat, verworden tot zo’n vehikel, vervreemdend voor Jan met de pet, dat repressief optreedt om verder uitbuiting te bestendigen.
  • Daarbij is van welzijn niet veel meer sprake: het wordt een overleveringsstrijd en er ontstaat weer een zogenaamd  “lompen-proletariaat”.
  • Anderzijds wordt de elite van de  “haute finance” met open armen uitgenodigd door diezelfde staat om hun financiele “Head Quarters”  in het land te komen vestigen, met als tegengeste, vrijstelling van belasting voor een aantal jaren (zoals in België). Dat de winsten uiteindelijk terug naar het buitenland worden “versast” blijkt hen niet te deren.
  • Griekenland blijkt dus een experiment te zijn, om te zien hoe ver men kan gaan met het uithollen van onze Europes welvaartmaatschappij.
  • Zij zal tevens als voorbeeld dienen om ook andere europes landen met grote staatsschulden (de zogezegde PIIGS: Portugal-Italy-Ireland-Spain) op dezelfde wijze onder controle te krijgen om aldus de kapitaal-accumulatie van de elite te maximaliseren.

4.      IS EEN HERVORMING MOGELIJK? WAT TE DOEN?

  • Buiten Griekenland ,gaan Portugal-Italy-Iereland-Spain (zogezegde PIIGS) een lange periode tegemoet van:
    • stagnatie
    • zeer weinig locale inkomsten uit de reëele economie
    • rente-sneeuwbal komt eraan !
  • Meer privatiseringen zullen gebeuren, teneinde  de staat verder ten gelde te maken ,wat veel sociale onlusten zal veroorzaken.
  • Doordat het IMF een US-Dollar fonds is  en de Euro-zone dit niet heeft, wordt de euro verder ondergraafd.
  • Er zal minder geld zijn  voor subsidies voor “duurzame energie” en “Green Economy
  • Pollutie zal dus minder snel verdwijnen als gepland
  • Er wordt een fossiele brandstof-tekortverwacht tegen 2015,waarbij wij in Europa afhankelijker zullen worden van:
    • Rusland/China
    • VS-India-Japan.
  • Zelfs indien men de economische wetten en regels verstrengt, toch bewijzen de recente crisissen dat  de “vage” financiële elite ontsnapt aan elke controle.
  • Zoals het er nu uitziet, steven we af op een  verdere “verstaatsing”  met  bijhorende verstrengeling met de haute finance.
  • De elite zal meer Media-controle proberen te verwerven via populistische en despotische  figuren zoals  bv. Berlusconi in Italië
  • Mogelijks ontstaat hierdoor weer een totalitaire ideologie waafbij de Keyniaanse rol van de staat als buffer (tussen ups en downs) uitgespeeld geraakt .
  • Zelfs een deel van de huidige linkerzijde heeft zich hierdoor laten misleiden tot zulk een totalitaire zienswijze van de rol van de staat.

Gezien tijdsgebrek en het einde van de discussie, blijft helaas geen  tijd over om Aktievormen hiertegen verder uit te praten. Daarom wordt voorgesteld dit verder uit te werken in een volgende Spartacus-discussie.

Gezien de studentenblok-periode er aankomt, zal pas na het groot verlof (september?) via de Spartacusblog bekend worden gemaakt wanneer en over wat de volgend discussie zal gaan: liefst  toch een aktueel onderwerp, waarbij konkrete actualiteit verhelderend kan bediscussieerd worden. Mogelijke onderwerpen zouden bv. kunnen zijn: wat is kapitalisme – arbeidersklasse – ideologie/godsdienst.

Gezien de studenten-blokperiode, is me pas op het einde van deze discussie gevraagd dit verslag op te willen stellen (had niet systematisch notitie genomen..) Tip: graag bij de volgende discussie, een verslaggever bij het begin van de discussie aanstellen. Toch hoop ik de meeste aanknopingspunten van de discussie in kaart gebracht te hebben (pro memorie  en achteraf). Graag jullie reactie op de blog.

Goede examens aan alle studenten toegewenst.

M.

11 Responses to “Verslag – Griekenland en de crisis”

  1. Yann september 1, 2010 at 10:46 am #

    Gisteren had ik het met Y. over een volgende datum en onderwerp.

    Voor de datum. Wat denken jullie van de eerste week van oktober?

    Voor het onderwerp. Als we het nu eens over het nationalisme/internationalisme hebben? Met de gebeurtenissen in België is dat actueel. We hoeven het echter niet ‘Belgisch’ te houden. Er zijn genoeg voorbeelden van landen en regio’s die gelijkaardige problemen hebben met een soms nog sterker regionalisme/nationalisme, bijv. Spanje/Catalonië/Baskenland of VK/Schotland/Wales/Noord-Ierland/Ierland. Y en ik vonden dat een goed onderwerp. L, zie jij dat zitten om hierover een inleiding te schrijven?

    ‘Wat is het kapitalisme?’ is geen slecht onderwerp, maar het lijkt me te ruim. Ik zie het wel zitten om een vraag uit de crisis-discussie te nemen en die verder uit te diepen. Er was bijv. onenigheid over de vraag of de staten of de multinationals nu ‘de macht’ hebben. Ik denk trouwens dat het echt nodig is dat we voor de crisis-discussie (nog meer dan voor de discussie over Haïti) eens duidelijk op een rijtje zetten waarover we het wel en niet eens waren. Meer hierover in een latere commentaar.

    • M september 1, 2010 at 5:08 pm #

      eerste week van oktober=OK
      onderwerp “inter/nationalisme”=OK
      onderwerp “macht van de staten of de multinationals” =OK
      het is aan jullie de voorkeur te bepalen

  2. Yann september 3, 2010 at 8:23 am #

    Zal ik reserveren voor dinsdag 5 oktober?

  3. M. september 3, 2010 at 6:26 pm #

    dinsdag 5 oktober genoteerd

  4. Florian januari 12, 2011 at 2:43 pm #

    Dames ende Heren,

    Op vraag van Yann zet ik hier ’n linkske dat ik onlangs ergens heb opgevist uit de wondere blogosphere. Het gaat over het komende Burning Ice-festival in het Kaaitheater in Brussel, waar een groot deel gereserveerd is voor de economische kwestie (vooral vrijdag 21 en zaterdag 22 januari). Ik was graag zelf geweest, maar kan niet gaan door de allesoverheersende examens. Hopelijk krijgt mijn opgekropte enthousiasme iemand anders wel te pakken 🙂

    http://www.kunstenecologie.be/2011/01/04/kaaitheater-burning-ice-its-the-economy-stupid/

  5. Yann januari 12, 2011 at 9:40 pm #

    Hier zijn wel interessante filmpjes over de waarde, geld, kapitaal, kapitalisme…

    http://www.youtube.com/user/brendanmcooney

    Oké, de kerel die ze maakt, is een beetje verwaand, maar ’t zijn toch leuke filmpjes. Basisvragen zoals “Wat is geld?” zijn nooit overbodig, zowel voor beginners als gevorderden.

  6. Hollandse Zaken juni 21, 2011 at 9:53 am #

    Aanstaande zaterdag wordt er in Hollandse Zaken, het nieuwe discussieprogramma van Omroep Max, gesproken over de crisis in Griekenland.
    Ben u geïnteresseerd om een uitzending bij te wonen? Meld u dan nu aan via http://www.hollandsezaken.tv

  7. Yann oktober 28, 2011 at 9:38 pm #

    Om de economische processen (productie, distributie en consumptie) van het kapitalisme, die natuurlijk historisch gegroeid zijn, te begrijpen, kan lectuur van “Het Kapitaal” helpen. Niet iedereen heeft zeeën van tijd en soms is het een moeilijk boek (spreek me niet van hoofdstuk 3! snap er de ballen van!), vandaar dat de filmpjes van David Harvey handig kunnen zijn:

    http://davidharvey.org/reading-capital/

    Er zijn ook samenvattingen/verkorte versies van “Het Kapitaal”:

    – Engels’ samenvatting: http://www.marxists.org/archive/marx/works/1867-c1/1868-syn/index.htm
    – Otto Rühles’ verkorte versie: http://www.socialisme.be/marxisme/1867kapitaal.html

  8. Yann december 6, 2011 at 2:43 pm #

    Laatste hield Infomania (http://www.anarchie.be/infomania/) een reeks discussie-avonden met als thema: de financieel-economische crisis. Alle info daarover is hier te vinden: http://assezeconomania.wordpress.com/

    Het kan interessant zijn om eens een discussie van Infomania bij te wonen in Gent en eventueel mensen uit te nodigen voor een Spartacus-discussie in Antwerpen.

Trackbacks and Pingbacks

  1. Always that Greeks « Journalism to be - maart 24, 2012

    […] Discussiegroep Griekenland en de crisis […]

  2. Always that Greeks « Journalism to be - maart 28, 2012

    […] Discussiegroep Griekenland en de crisis Delen:TwitterFacebookVind ik leuk:LikeWees de eerste om post te waarderen. Getagged Crisis, Griekenland, journalistiek, Schulden, storytelling […]

Leave a Reply